Op 15 augustus trokken we met een groep van het team naar Utrecht. Samen hebben we in het Centraal Museum de Tentoonstelling ‘Ik ben gewoon hier’ bezocht.
Handicap is niet ver weg. Het is gewoon en bijzonder tegelijk. In ‘Ik ben gewoon hier’ kijk je vanuit handicap naar maker, mens en maatschappij – in alledaagse ervaringen en kunst vol fantasie. Het Kreukelcollectief – een groep gehandicapte kunstenaars, activisten en onderzoekers – zet in deze tentoonstelling het idee van een maakbaar leven op z’n kop.
De tentoonstelling
In verschillende zalen werden verschillende onderwerpen uitgelicht met behulp van kunst en verhalen. Door de zalen te doorlopen ervaarden we waar we vandaan komen als het gaat om de manier waarop werd omgegaan met mensen met een beperking, naar hoe daar verandering in is gekomen en waar we naartoe gaan. Het bekijken en bekeken worden, opsluiten, uitsluiten en uitwissen maakte indruk. De manier waarop mensen opkomen voor hun rechten en het gevecht dat dat kost was fascinerend. Zeker de persoonlijke verhalen daarover maakte impact. Wat als er altijd voor je beslist wordt, omdat mensen denken dat je niet zelf kan beslissen, dat moet toch vreselijk zijn.
Maar vooral de mogelijkheden, de vrijheid die je ook kan ervaren als je de drempels overwint en voorbij de beperking kan denken was waar we door geïnspireerd raakten.
Je eigen beperking
De teamleden met een visuele beperking vonden het interessant om ook eens in de leef- en denkwereld van mensen met een andere beperking te worden getrokken. Je ervaart eigen beperking toch minder erg dan die van een ander. Je weet niet beter, maar eigenlijk is het net zo vervelend. En wat voor de een en beperking lijkt, kan voor die persoon bevrijdend zijn. Zo geef een van de teamleden het voorbeeld: “Een rolstoel lijkt me heel beperkend doordat je zit en er altijd aan gebonden zit. Je kunt nooit verder reiken dan wat mogelijk is vanuit je zittende positie. Maar voor iemand in een rolstoel biedt die stoel wel de vrijheid om op pad te kunnen gaan.”
Of ze zichzelf konden identificeren met de tentoonstelling was een lastige vraag. Misschien wil je jezelf er wel niet in herkennen. Het is toch confronterend. Maar de strijd en het denken in mogelijkheden herkende iedereen wel.
De toegankelijkheid
De tentoonstelling is gemaakt in samenwerking met het Kreukelcollectief, mensen die zelf een beperking hebben. Ze hebben hun best gedaan om de tentoonstelling zo toegankelijk mogelijk te maken. Ook voor mensen met een visuele beperking. Er lagen geleidenlijnen met waarschuwingsnoppen bij diverse audiopunten en voelobjecten. Zo werden in ieder geval de zaalteksten beschreven en kon je de beeldbeschrijving luisteren bij de voelobjecten. Toch misten sommige dan wel de rode draad. Het gemis van het overzicht van een hele zaal en de context, was een onderwerp van gesprek tijdens de nabespreking. Ook voor de ziende teamleden was die niet altijd even duidelijk.
Het was fijn dat er een tentoonstelling is gemaakt om het onderwerp bespreekbaar te maken en om te zien hoeveel bezoekers het trekt. Op die manier wordt er veel bewustwording gecreëerd. Het zou mooi zijn als dit een opstap kan zijn voor musea om het onderwerp vaker aan te snijden in andere tentoonstelling en dan het er een onderdeel van kan zijn. Zowel om kunstenaars een plek te geven, als om zichtbaar te maken hoe een beperking of handicap ook een positieve bijdrage kan leveren.
Bekijk voor al onze partners